ĐẠI VIỆT SỬ THI-NGÔ QUYỀN

ĐẠI VIỆT SỬ THI Hồ Ðắc Duy

QUYỂN 3 NGÔ QUYỀN (938-944 ) Tính kể từ đầu năm Mậu Tuất (938) Đất nước ta quả thật rối bời Lăm le Nam Hán bên ngoài Bên trong nội loạn lòng người oán than Đất nước chìm trong cơn nguy biến Vua Nam Hán muốn chiếm nước ta Sai con Hoằng Tháo đem qua Binh hùng tướng mạnh để mà xâm lăng Chúa Nam Hán chiếu ban mũ áo Cho Vạn Vương Hoằng Tháo tiên phuông Cử thêm binh mã lên đường Chiến thuyền theo hướng Bạch Đằng tiến vô Còn riêng y, đóng đô Bác Bạch Ở Hải Môn ứng trực sẵn sàng Nghe tin quân giặc tràn sang Ngô Quyền gấp rút chặn đường , đánh ngay Trước giết Tiễn , sau bày thế trận Sông Bạch Đằng dụ chúng tiến sâu Cọc ngầm từng khoảng cách nhau Đợi khi nước lớn trên bàu đổ ra Thuyền của ta nhấp nhô mặt sóng Tháo tức mình nổi trống tiến quân Đuổi theo sát khí đằng đằng Quân ta giả chạy, theo giòng nước xuôi Rồi đột nhiên ta quay phản kích Khi nước triều vừa kịp rút nhanh Đánh cho một trận tan tành Quan quân tướng giặc thất kinh rụng rời Thuyền của địch đâm lòi cọc sắt Nát lủng sườn khiến giặc thất kinh Nhác trông lại thấy Ngô Quyền Oai phong lẫm liệt trên thuyền chỉ huy Ta chẻ đôi, phân ly đội ngũ Giặc bỏ thuyền lố nhố lên bờ Hán quân đâu thể nào ngờ Lọt vòng mai phục ta chờ từ lâu Địch khiếp vía đâm đầu tháo chạy Còn quân ta thấy vậy đánh luôn Dồn cho chúng đến cùng đường Bắt ngay Hoằng Tháo, trước quân chém liền Chúa Nam Hán vật mình đau đớn Biết con đà tử trận , phanh thây Xác con để lại đất này Giận mình không đủ sức tài cứu con Bạch Đằng Giang, sông xưa hùng dũng Tiếng sóng rền còn vọng đâu đây Hồn thiêng chót vót chân mây Ngọn cờ độc lập tung bay trên thành Người ta bảo có vành áng sáng (898 - 944) Khi vua sinh tỏa rạng khắp nơi Khí thiêng un đúc nên người Tướng đi tựa hổ, nốt ruồi ngang lưng Có trí dũng, sức nâng được vạc Lúc trẻ thơ mẹ đặt Ngô Quyền Cùng con Dương Nghệ kết duyên Được phong Nha tướng cầm quyền Ái Châu Đất Đường Lâm ơn sâu vũ lộ Chọn Loa Thành làm chỗ đóng quân Lập Dương hoàng hậu , chiêu đàn Đặt ra chức tước cho hàng thân vương Chế nghi lễ, đai cân phẩm phục Thiết triều đình theo bậc đế vương Ngài vừa bốn bảy thì băng Ở ngôi cửu ngũ Việt Thường sáu năm (941) Một chiến thắng ngàn năm để lại Sông Bạch Đằng mãi mãi thiên thu Đường Lâm xây dựng cơ đồ Ngô Vương lưu dấu để cho đến giờ DƯƠNG BÌNH VƯƠNG ( 945-950 ) Ngô Xương Ngập kế thừa ngôi báu Có Tam Kha là cậu của mình Di thư Vua viết phân minh Giao Kha giúp rập con mình lên ngôi Nhưng Tam Kha nuốt lời di chúc (945) Tên gian thần thừa lúc ấu vương Mon men trở dạ bất lương Cướp ngôi của cháu , Bình Vương xưng càn Dương Tam Kha mưu gian hại cháu Bọn cận thần cho dẫu đa mưu Cũng không giấu được ý đồ Soán ngôi phản nghịch dở trò mị dân HẬU NGÔ VƯƠNG ( 951-965 ) Ngô xương Văn nhân danh triều cũ Cùng hai người họ Đỗ, họ Dương Dùng mưu bắt được Bình Vương Bảo toàn cơ nghiệp nối giòng họ Ngô Văn cùng anh cùng lo việc nước Sau Xương Ngập lấn lướt chuyên quyền Muốn giành tất cả làm riêng Gây nên chia rẽ anh em trong nhà LOẠN SỨ QUÂN ( 966 ) Loạn sứ quân tạo ra thảm cảnh (966) Mười hai phe tranh đánh lẫn nhau Sứ quân tên họ như sau : Lý Khuê, Bạch Hổ, Đằng Châu chiếm thành Đất Thái Bình Nguyễn Khoan hùng cứ Đỗ Cảnh Thạc, Xương Xí, Nguyễn Siêu Lã Đường, Kiều Thuận tiếp theo Rồi Ngô Nhật Khánh lại gieo kinh hoàng Kiều Công Hãn giành dân với Tiệp Loạn sứ quân chém giết lẫn nhau Chiến tranh mãi đến năm sau Cuối cùng Bộ Lĩnh tóm thâu nước nhà (968) ĐINH BỘ LĨNH ( 968 -980 ) Đinh Bộ Lĩnh vốn là bộ tướng Của sứ quân Trần Lãm Minh Công Châu Hoan thứ sữ : cha ông Quê người ở đất Đại Hoàn Hoa Lư Mồ côi cha kể từ thuở bé Mẹ họ Đàm quạnh quẽ nuôi con Ngày thường với trẻ cùng thôn Tréo tay làm kiệu suy tôn mà đùa Cầm cờ lau, tay khua nghi trượng Chơi như là điều tướng, khiển binh Người già thấy thế làm kinh Trẻ này sau lớn ắc thành đế vương Quả nhiên sau, khương cường khôn lớn Đầu quân về dưới trướng Minh Công Cùng dân dấy nghĩa xưng hùng Sứ quân hàng phục cuối cùng tôn lên Vạn Thắng Vương thành tên người gọi Bởi mỗi lần trống nỗi xuất quân Điều binh tốc thắng như thần Khiến cho hùng trưởng quy hàng dưới tay Năm Mậu Thìn lên ngai Hoàng Đế (968) Dời đô về kinh ấp Hoa Lư Đắp thành, bảo vệ kinh đô Sáu quân binh mã để lo giữ gìn Đại Cồ Việt đặt tên cho nước Dùng kinh tế liệu trước cho dân Nghiêm minh trái lệnh bất tuân Vạc dầu củi sắt để răn mọi người Vua lại sai phân chia nhiệm vụ Chọn nhân tài để bổ làm quan Biên niên, lịch sử rõ ràng Ghi từng sự kiện để làm tàng thơ Chia binh ra quân cơ mười đạo Cấp quân trang, mũ áo chỉnh tề Định phân cấp bậc uy nghi Đạo, Quân, Lữ, Tốt, Ngũ ghi rõ ràng Đinh Tiên Hoàng lập năm hoàng hậu Quá yêu con thơ ấu Hạng Lang Phong làm Thái Tử thay vương Buộc con Đinh Liễn phải nhường cho em Năm Bính Tý thương thuyền các nước (976) Lần đầu tiên dừng bước đất ta Đem dâng phẩm vật lụa, ngà Cống triều cốt để làm quà giao thương Cuộc ngoại thương đầu tiên từ đấy Của nước ngoài muốn cậy nhờ ta Bán buôn trao đổi lại qua Giữa dân các nước diễn ra trong vùng Liễn mất quyền, sinh lòng chiếm đoạt Giết Hạng Lang tội ác Việt Vương Vì ngôi làm việc bất lương Nhẫn tâm đến nỗi coi thường tình thâm (797) Việc như thế nẩy mầm bạo loạn Tên Đỗ Thích thí mạng nhà vua Khi ngài an uống say sưa Trong sân cung cấm bấy giờ nữa đêm Hắn giết thêm Việt Vương Đinh Liễn Rồi trèo tường lén ẩn trong cung Bị quan Nguyễn Bặc truy lùng Tìm ra hung thủ bên trong lổ vò Tên Đỗ Thích bấy giờ bị bắt Thân thể y băm nát thịt xương Đáng đời răn kẻ làm gương Âm mưu thoán đoạt ngôi vương của người Việc hại người chung quy là thế Chuyện quốc gia phải để vô tư Bỏ trưởng mà lấy con thơ Lập năm hoàng hậu cơ đồ e hư Rước linh cửu vua rồi đem táng Mã Yên Sơn thuộc huyện Trường Yên Quần thần đưa trẻ cầm quyền Vừa tròn sáu tuổi đã lên ngai vàng ĐINH PHẾ ĐẾ (979 - 980 ) Quan đại thần Lê Hoàn nhiếp chánh (980) Mưu thông gian với cánh họ Dương Vân Nga thái hậu tôn vương Cùng quan Cự Lạng dọn đường đoạt ngôi Vở hài kịch đến hồi ngoạn mục Trong triều đình gặp lúc lao đao Ngang nhiên nội phủ đi vào Quan quân áo trận ào ào nói năng ĐẠI HÀNH HOÀNG ĐẾ ( 980 - 1005 ) Tôn Thập Đạo nối chân Thiên Tử Năm Canh Thìn khai thái tân quân (980) Tung hô vạn tuế mấy lần Vân Nga thái hậu cúi dâng áo bào Lẽ đương nhiên nhân nào quả ấy Bôĩnh xưa từng lấy vợ người Trớ trêu cho cái sự đời Vợ mình kẻ khác cướp rồi biết chăng ? Quê Ái Châu Lê Hoàn xưng đế Lấy vợ vua : Dương thị phu nhân Lên ngôi Hoàng hậu để gần Mười hai trai lớn lần lần phong vương Năm Canh Thìn Tống vương hạ chiếu (980) Sai Đa Tốn mang biểu thư sang Vừa đe, vừa dọa, vừa nương Tung đòn tâm lý dọn đường xuất quân Tống chia quân ra làm bốn mũi Hướng Bạch Đằng đường thủy tiến qua Hội quân ở đất Đại La Lạng Sơn binh bộ chia ba kéo vào Hầu Nhân Bảo làm Giao Châu sứ (980) Tôn Hoàng Hưng, Khâm Tộ theo chân Lưu Trừng đốc thúc thủy quân Hơn ba vạn đứa lên đường vượt sang Hầu Nhân Bảo dương dương tự đắc Kéo quân vào đi tắt lối sông Vừa qua gần tới Chi Lăng Bị ta phục kích giết phăng ngay liền Giặc khiếp đảm thất điên, bát đảo (981) Lê Đại Hành vũ bão tiến công Giặc phơi thây chết đầy đồng Đánh tan ba vạn quét xong giặc thù Bắt Phụng Huân, trói gô Quân Biện Giải giặc Tàu về đến Hoa Lư Bộ binh Khâm Tộ thua to Tống Vương xuống chiếu truyền thu quân về Vua nước Tống suy đi tính lại Dùng chiến tranh không khỏi thương vong Chi bằng đưa chế sách phong Giử cho thông hiếu được lòng hai bên Lê Đại Hành nắm quyền quân lữ Sai Tử An mở lộ Bắc Nam (992) Thân hành đánh chiếm Nam Man Chém Bê Mi Thuế kinh hoàng dân Chiêm Vì trước đó người Chiêm bắt giữ Quan Từ Mục , Ngô Tử Canh sang Đưa thư hỏi tội Hoàn Vương Lâu nay không thấy đưa sang cống triều Trăm cung nữ bắt theo về nước (982) Lẫn bạc vàng lấy được trong cung Nhà sư Thiên Trúc bị cùm Theo quân chiến thắng đi cùng di quan Vua ra lệnh phá tan tông miếu Hủy thành trì quốc bửu thu gom Đánh Chiêm một trận thất hồn Rửa xong cái nhục dám giam sứ thần Đối với Tống dần dần thông hiếu Sai sứ thần dâng biểu Ung Hy Xin làm tiết trấn biên thùy (985) Đến năm Thuần Hóa phong vì Quận Vương (995) Khéo ngoại giao khi cường, khi nhược Lúc sứ thần Lý Giác sang thăm (987) Vua sai Sư Thuận giả làm Chèo đò đưa sứ , đối ngâm thơ rằng : "Bạch mao phô lục thủy Hồng trạo bãi thanh ba" Hai người ứng đối ngâm nga Giác càng kính phục về nhà tấu lên Vua cho trả bọn Quách Quân biện Là tù binh trong trận Chi Lăng Nhân khi Sứ Tống sang thăm Tỏ tình hòa hiếu nhún nhường của ta Vua cầm quyền, trông xa thấy rộng Là một người lương đống tài cao Giỏi tài nội trị ngoại giao Giỏi tài khai khẩn vét đào kênh mương Năm Quý Mão ( 1003) trên đường thị sát Kênh Đa Cái hết nước cạn khô Vua liền ra lệnh truyền cho Quân dân nạo vét để đưa nước vào Giặc Cử Long lâu lâu quấy rối Vua đích thân di tới Cùng Giang Điều quân , bày trận dọn đường Kêu trời ba tiếng đánh tràn , giặc tan Nam Bình Vương tước phong của Tống Vì bãi binh ở Trấn Như Hồng Vua Tàu cũng muốn đẹp lòng Nên sai sứ đến tâng công cho ngài Việc Ất Mùi (995) quan quân Giao Chỉ Trăm chiến thuyền trực chỉ Trung Hoa Hành quân tốc chiến từ xa Như Hồng thị trấn vòng qua đánh vào Châu Tô Mậu , Ung Châu nước Tống Cũng bị ta chiếm đóng mấy ngày Chiếm rồi cho rút ra ngay Để mà nhắc nhỡ cho người biết ta Sai quan nha đúc tiền Thiên Phúc (984) Xây thêm lầu Long Lộc, Trường Xuân Dựng nhà trên núi Đại Vân Điện vàng, Điện bạc sức dân đổ vào Đối với nước tài cao trông thấy Nhưng việc nhà chẳng mấy kỷ cương Anh em không biết nhún nhường Mưu giành ngôi báu tranh vương đoạt quyền TRUNG TÔNG HOÀNG ĐẾ (1005 ) Điện Trường Xuân vào năm Ất Tỵ Vua băng hà chiếu chỉ truyền ngôi Anh em giành giật ghế ngồi Cuối cùng Long Việt là người được may NGỌA TRIỀU HOÀNG ĐẾ (1005 -1009) Lê Long Đỉnh sai người hạ sát Giết anh mình để đoạt ngôi vua Sửa quan chế đổi triều vua Rập khuôn theo đúng kiểu như bên Tàu (1006) Mẹ Long Đỉnh tên Hầu Di Nữ ? Là một người gốc ở Champa Hai vua bà đã sinh ra Nữa mang máu Việt , nữa là Champa Long Đỉnh có : bốn bà hoàng hậu Xin Tàu cho mũ áo dát vàng (1009) Tống triều chấp thuận gởi sang Vua mang ngưu trắng đem dâng Bắc Triều (1007) Theo Sử ký lắm điều quái đản Được gán cho Long Đĩnh - Minh vương Một là dâm đãng bạo tàn Hai là ác đức coi thường mạng dân ? Như chuyện lấy : thằng lằn làm gỏi Bắt trẻ thơ ra gọi cho ăn Bắt người trấn nước sủi tâm Bắt người xẻo thịt, bắt nằm chuồng heo Bắt trèo cây cheo leo cao vút Đốn gốc để cho rớt xuống chơi Lấy cỏ tranh quấn vào người Rồi đem đốt lửa vua tôi giải sầu Lại róc mía trên đầu sư trọc Rồi giả vờ như sóc nhằm gai Thả tay vua để dao rơi Đầu sư gội máu, vua cười vỗ tay Vua lại sai cho người bắt rắn Bỏ vào quần để đặng dọa chơi Lão bà hoảng vía la trời Vỗ tay thích chí vua cười bò lăn Lúc thiết triều vua nằm nghiêng ngả Bởi vì người đã quá ham mê Tửu sắc, dâm dật ê chề Mắc thêm bệnh trĩ khó bề ngồi lâu Tên "Ngọa triều" bắt đầu từ đó Tẩm điện lâu là chỗ vua băng Đồng dao lên tiếng hát rằng : "Ngọa triều hoàng đế" là thằng quái thai Có một điều mà đời chẳng hiểu Tại sao vua dâng biểu xin kinh ? (1007) Đắp đường, dựng cột, đào kênh ? Đóng thuyền để chở bộ hành sang sông ? (1009) Trong bốn năm coi trông việc nước Đã năm lần chinh phạt phiến quân Nếu vua là kẽ hôn quân E rằng phải xét cân phân mọi bề Nhà Tiền Lê tuyệt dòng từ đấy Kỷ Dậu niên triều ấy mất ngôi (1009) Cầm quyền hăm chín năm trời Thay vua họ khác hai ngày lạ chưa ? ! Đã mấy lần cơ đồ nguy biến Cảnh sơn hà lâm nạn chiến tranh Quốc gia chìm nỗi gập ghềnh Cuối cùng vẫn thắng xích xiềng ngoại bang